Abstract
According to World Health Organization (WHO) data, more than 600 million people over 60 are
living in the world. This number will double in 2025, and become 2 billion in 2050. All countries,
particularly developing countries, need to plan in advance for this anticipated demographic
change, and develop policies and healthcare systems in order to support their elderly for a
healthy, active, productive and independent life.
Gerontology, the science of aging, is a scientifi c discipline which investigates the biological,
sociological, economical and environmental aspects of aging. It covers fields such as geriatrics,
social gerontology, geropsychiatry, biogerontology, geropharmacology, financial gerontology,
and gerontological rehabilitation. Family medicine is a medical discipline with a unique philosophy
of healthcare. Family physicians are personal doctors who provide comprehensive and
constant healthcare to every individual regardless of age, gender or illness in the context of
their own familial, societal and cultural structure. The family physician is an important healthcare
provider for the elderly who serves to promote the health of his patients, and to facilitate an
independent, dignifi ed life for them.
United Nations and WHO, indicating that the elderly population is increasing, have recommended
a pro-active approach for the enhancement of quality of life long before the onset of
aging. Gerontology and family medicine can collaborate to create an appropriate solution for
this demand.
Demographic change is also occurring in Turkey. The over-60 population has increased 57%
and the over-80 by 266% since 1960. The family is usually the caregiver in Turkey, which places
family members as sufferers under the burden of the care giving process. Multi-dimensional policies
and family-oriented social planning are needed for effective community care for the elderly.
An interdisciplinary team approach that will provide relief for the families of the elderly in need of
care is urgently needed to overcome these challenges. A close collaboration between family medicine
and gerontology appears to be the answer, combining the medical aspect of gerontological
care process with a primary care approach. These two disciplines, both striving to overcome detriments
to the health and prosperity of the community, will always cross paths. The biopsychosocial
approach of family medicine, its place as the fi rst point of contact in primary healthcare, and its
tradition of home visits make family medicine the natural partner of gerontology. The GeroFam
concept is thus the product of an insight into the anticipated demographic changes, and a significant
new approach to overcoming the obstacles and challenges in community care of the elderly.

Key words: Family practice, Gerontology, Patient Care Team, Caregivers, Aged, Aging

---

GeroFam Kavramı: Önümüzdeki Demografik Değişime Yönelik Bir Çözüm Önerisi

Özet
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) verilerine göre tüm dünyada 60 yaş üzerinde 600 milyon kişi
yaşamakta ve bu sayının 2025 yılında ikiye katlanması ve 2050 yılında 2 milyara ulaşması
beklenmektedir. Tüm ülkelerde ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde nüfus içindeki oranları
giderek artan bu yaşlı kişilerin sağlıklı, aktif, üretken ve bağımsız kalabilmelerine yardım etmek
için birçok disiplin ve kurum işbirliği yapmalı önlemler almalı, politikalar geliştirilmeli ve sağlık
sistemleri yaşlı kişilerin gereksinimlerine göre yeniden planlanmalıdır.
Yaşlı bilimi anlamına gelen Gerontoloji, yaşlanma olaylarının biyolojik, sosyolojik, ekonomik
ve çevresel bütün yönlerini bilimsel yöntemlerle inceleyen bir bilimdir. Geriyatri, sosyal gerontoloji,
geropsikiyatri, biyogerontoloji, gerofarmakoloji, fi nansal gerontoloji, gerontolojik bakım,
gerontolojik rehabilitasyon bakımı gibi pek çok pek alt alanı içerir. Aile hekimliği kendine özgü
bir sağlık bakım felsefesi olan bir tıp disiplinidir. Aile Hekimleri yaş, cinsiyet ve rahatsızlık ayrımı
yapmaksızın tıbbi bakım arayan her bireye kendi aile, toplum ve kültürleri bağlamında kapsamlı
ve sürekli bakım sağlamadan sorumlu kişisel doktorlardır. Bu bağlamda yaşlı kişiler aile hekimlerinin
sağlık bakımı verdiği önemli bir gruptur. Aile hekimleri yaşlı kişilerin sağlıklarını geliştirmeyi
ve toplum içinde bağımsız ve onurlu bir yaşam sürmelerini sağlamayı görev kabul ederler.
Birleşmiş Milletler ve Dünya Sağlık Örgütü yaşlı nüfusun giderek arttığına dikkat çekerek yaşlı
kişilerin yaşam kalitelerini artırmak için gerekli önlemlerin kişiler yaşlanmadan önce başlatılması için gerekli önlemlerin alınması çağrısında bulunmuştur. Aile Hekimliği ve Gerontoloji bilim dalları
iş birliği yaparak Birleşmiş Milletler ve DSÖ’nün çağrısına yanıt verebilir. Yapılan araştırmalar,
yaşlanan toplumlarda bakıma muhtaç yaşlıların da çoğaldığını göstermektedir. Ülkemizde bu
kişilerin bakımı genellikle aile üyelerince yapılmaktadır. Yaşlı kişilere bakım veren aile üyelerinin
sağlığı da bakım yükünün ağırlığı nedeni ile ciddi risk altına girmektedir. Yaşlı kişilerin ve bu kişilere
bakım veren aile üyelerinin bakımının en etkin şekilde yapılabilmesi sosyal ve aile yönelimli
çok yönlü planlamalar gerektirmektedir. Yaşlı bakımı bir ekip yaklaşımı içinde sunulduğunda
hem yaşlılar hem de aileler ve bakım verenler için çok daha kaliteli hizmet sunulması mümkündür.
Aile hekimliği bu alanda çalışan tüm disiplinlerle ve özellikle gerontoloji ile işbirliği içinde
olmalıdır. Her iki disiplin de toplumun sağlık ve refah düzeyini olumsuz etkileyen etmenlerin
giderilmesi için çaba harcadıkça yolları her zaman kesişecektir. Aile hekimliğinin biyopsikososyal
yaklaşımı ilke edinen bir disiplin oluşu, birincil bakım hizmetleri sunması, ilk temas noktası
olması, ev ziyaretleri yapması gibi temel bazı özellikler kendisini toplum içerisinde yaşlı sağlığı
bakımını vermede önemli bir aday haline sokmaktadır. GeroFam kavramı bu bağlamda demografi
k değişime ilişkin engellerin ve sorunların aşılmasında önemli bir öngörünün ürünüdür.

Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Gerontoloji, İnterdisipliner Hasta Bakımı, Bakım Veren Kişi, Yaşlı, Yaşlılık