Abstract
There are a lot of commonalities between aging and forensic medicine. Aging is a process
where physical and mental functions are declining. This age group is a risk group with increasing
frequency of mental and physical traumas due to physiopathological changes and delay of
mental and motor activities.
Dependency and living alone is a reason for elder abuse. The number of cases of abuse and
violence carried out against the aged are increasing and alarming public prosecutors, police and
researchers. There is no gender difference among elderly subjects of abuse. Women are often
affected by physical and psychological effects of violence. The abusing person is generally an
informal caregiver, who has had charge over the dependent elder for some years. The abuser is
often helpless and burned out, and suffering under a heavy workload. Furthermore, age, alcohol
consumption and the deterioration of communication are additional risk factors for abuse. It is
estimated that about 3-4% of the elderly are victims of abuse.
Insuffi cient training leads to an underdiagnosis of elder abuse cases in the community.
Emergency doctors, in particular, are not generally used to asking questions that might identify
abuse and therefore abuse is commonly neglected.
An informed consent should be attained from the elderly individual before a diagnostic work
up would be performed. Consent of elderly persons with cognitive decline, psychiatric disorders
and who are not legally competent should be granted by their legal representative. In emergency
situations direct intervention without consent could be performed. Unfortunately, there
are no special regulations in the Turkish law system against elder abuse. Violence against the
elderly is treated under the Turkish Criminal Code. Upon diagnosis of elder abuse, immediate
denunciation to the judicial authority is warranted.
Due to the increase of the elderly population, the share of autopsies performed on the elderly
is also increasing. Autopsies of forensic reason has reached 8%. Studies in İstanbul (2007) and
in Adana (2009) showed that the number of forensic autopsies due to violence and trauma are
increasing. The number of victims of homicide and suicide among the elderly is also increasing
– most frequently attributed to hanging and fi re arms. An appropriate strategy is needed to prevent
forensic problems. Training family physicians to be aware of these increasing threats to the
elderly population seems warranted.

Key words: Aged, Forensic Medicine, Elderly Abuse, Family Practice

---

Yaşlı ve Adli Tıp

Özet
Yaşlılık ve ihtiyarlığın adli tıp bilimini ilgilendiren pek çok boyutu vardır. Yaşlılık bedensel ve
zihinsel işlevlerindeki yetersizliğin belirgin biçimde arttığı bir dönemdir. Kişilerin yaşlanması ve
yaşamlarını tek başlarına devam ettirmede zorlanmaları sebebiyle yaşlılık, istismara uğrama
riskinin arttığı bir dönemdir.Türkiye’de yaşlıya karşı uygulanan ihmal, istismar ve şiddet savcıların,
polislerin ve araştırıcıların dikkatini çekecek boyutlara ulaşmaya başlamıştır. Şiddet kurbanı
olan yaşlıların tipik özelliği sağlıklarının kötü oluşu ve yaşamak için başkalarına muhtaç olmalarıdır.
Şiddete maruz kalan yaşlılar arasında cinsiyet farkı yoktur. Ancak kadınlar, şiddetin fi zik
ve psikolojik etkilerinden daha çok etkilenirler. Şiddeti uygulayan kişi ise genellikle yıllardan beri
kendisine bakan bir akrabasıdır. Çoğu olguda, şiddeti uygulayan kişi, çaresiz ve tıkanmış olma
hissiyle, büyük bir yük altında ezildiğini duyarak bu eylemi gerçekleştirdiğini söylemiştir. Öte
yandan şiddeti uygulayanın yaşı, alkol kullanması ve yaşlı ile iletişiminin kötü olması da şiddeti
arttırmaktadır. Yaklaşık olarak yaşlıların %3-4’ü, yaşlı istismarı ve ihmalinin kurbanıdır. Türk
hukuk sisteminde yaşlı istismarı ve yaşlılara yönelik şiddetle ilgili özel bir düzenleme bulunmamaktadır.
Yaşlılara yönelik şiddet eylemleri TCK’nın ilgili maddelerinde vücut dokunulmazlığına
karşı işlenen suçlar kapsamında değerlendirilir. Ayrıca akıl ya da beden hastalığından dolayı
kendini idare edemeyecek bir kimseyi kasten kendi başına terk eden kişi cezalandırılır. Aile bireylerinden
birine sevgi ve şefkatle telafi edilemeyecek şekilde fena muamele durumunda da ilgili madde uygulanır. Yaşlı istismarı fark edildiği takdirde derhal adli makamlara ihbar edilmelidir.
Ülkemiz yaşlı nüfusundaki artma ile paralel olarak adli nedenli otopsiler içindeki yaşlı oranları da
artma göstermektedir. Yaşlı otopsi oranı son yıllarda tüm adli nitelikli otopsilerin %8’ine ulaşmıştır.
İstanbul’da 2007 yılında ve Adana’da 2009 yılında adli yaşlı ölümünü kapsayan geniş çaplı
iki çalışmada yaşlılara yönelik şiddet, ölümle sonlanan travmaların yıllarla arttığı saptanmıştır.
Cinayete kurban giden yaşlı sayısında da yıllarla birlikte artış görülmektedir. Bu artışa uygun
biçimde yanıt verebilmek için özellikle sahada görev yapan aile hekimlerinin yaşlı suistimali ile
ilgili olan duyarlılıklarının artırılması ve ekip anlayışı içerisinde bu sorunla uğraşacak kurumlarla
işbirliğinin gelişmesi gereklidir.

Anahtar Kelimeler: Yaşlılar, Adli tıp, Yaşlı Örselenmesi, Aile Hekimliği