Abstract
We aimed to determine the diabetic retinopathy prevalence and risk factors among diabetic population in Turkey in this study. This multicenter, cross-sectional prevalence study was started by the preliminary decision of 1996-1998 officials of the Medical Retina Division of The Turkish Ophthalmologic Society and held in 14 different centers in the year of 2000. Data from those centers were collected at the Department of Ophtalmology of Gülhane Military Medical Academy, and analytic and statistical studies were performed. The prevalence of diabetic retinopathy was 30.5% in 2362 patients included in the study. It was 31.2% in 215 patients with insulin-dependent diabetes mellitus, 27.7% in 47 patients with noninsulin- dependent diabetes mellitus for the patients diagnosed before the age of 30, 50.5% in 560 patients with insulin-dependent diabetes mellitus, 22.7% in 1480 patients with noninsulin- dependent diabetes mellitus for the patients diagnosed after the age of 30. Duration of diabetes and male gender were significant risk factors for the development of diabetic retinopathy in patients diagnosed before the age of 30. Duration of diabetes, male gender and low body mass index were significant risk factors for the development of diabetic retinopathy in patients diagnosed after the age of 30. Retinal examination should be planned and performed on the basis of patient age and other risk factors in the coordination with endocrinology and internal medicine clinics. More detailed multicenter studies should be performed with larger populations to have more definite results.

Key words: Diabetes, epidemiology of diabetes, diabetic macular edema, prevalence of diabetes, diabetic retinopathy, risk factors

---

Diyabetik hastalarda retinopati gelişimine etki eden risk faktörlerinin değerlendirilmesi: çok merkezli çalışma (Türkiye'de Diyabetik Retinopati Epidemiyolojisi Araştırma Grubu)

Özet
'Çok merkezli bu çalışmada Türkiye'deki diyabetik hastalarda retinopati prevalansı ve retinopati gelişimine etkili risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlandı. Araştırma çok merkezli, kesitsel bir araştırma olarak planlanmış, Türk Oftalmoloji Derneği Tıbbi Retina Biriminin, 1996- 1998 yılları arasında görev yapan yürütme kurulunun aldığı karar ile ön çalışmalar başlatılmış, 2000 yılı içinde 'Türkiye'de Diyabetik Retinopatinin Prevalansı' konulu çok merkezli, kesitsel, periyod prevalans çalışması 14 ayrı merkezde gerçekleştirilmiş ve sonuçlar GATA merkezli olarak toplanmıştır. Çalışmaya alınan 2362 hastada, diyabetik retinopati (DR) prevalansı %30.5, 30 yaş altı tanılı insüline bağımlı diyabet (IDD) olan 215 hastada %31.2, insüline bağımlı olmayan diyabet (NIDD) olan 47 hastada %27.7, 30 yaş ve üstü tanılı IDD olan 560 hastada %50.5, NIDD olan 1480 hastada %22.7 olarak bulundu. Otuz yaş altı tanılı hastalarda, diyabet süresinin uzun olması ile erkek cinsiyetin retinopati gelişmesindeki en önemli risk faktörleri olduğu saptandı. Otuz yaş ve üstünde tanı alanlarda ise diyabet süresinin uzun olması, düşük vücut kitle indeksi ve erkek cinsiyet çok değişkenli lojistik regresyon sonuçlarına göre risk faktörleri olarak saptandı. Diyabetik hastalarda tanı yaşı ile birlikte risk faktörleri de göz önüne alınarak dahiliye ve endokrinoloji kliniklerinin koordinasyonu ile periyodik retina muayenelerinin planlanması yararlı olacaktır. Daha geniş serilerde daha detaylı çok merkezli çalışmaların yapılması daha yararlı sonuçlar verecektir.'

Anahtar Kelimeler: Diyabet, diyabet epidemiyolojisi, diyabetik maküla ödemi, diyabet prevalansı, diyabetik retinopati, risk faktörleri